Over Willem Grünbauer

Willem Grünbauer
Nee, zal het nooit leren!
Een leuke partij
van Ome Willem
door
Afgelopen week speelde ik een partijtje dat om diverse redenen wel leerzaam is. En leuk. Schaakpartijtjes zijn altijd leuk. Toch?

Zelf speelde ik met zwart tegen ene Koelewijn van de club En-Passant. Welke koelewijn weet ik niet precies meer; bijna een kwart van Spakenburg draagt die naam. Achteraf hebben we de partij als scherp, spannend en enerverend ervaren. Na de tweede zet van wit “wist” ik het niet meer en moest ik alles zelf op het bord uitvinden.

staging  Koelewijn, F. (0) - Willem Grünbauer  Willem Grünbauer (0), 2018.03.20

1911-2018
De professor
door
Onze oudste vriend ooit!

Hij zag er vermoeid uit en werd overvallen door nare hoestbuien; “Hoe lang nog”, dacht ik toen en na een half uurtje nam ik afscheid met de woorden: “Tot ziens, Professor.  Is het niet hier, dan toch zeker daar waar het hier het hiervoormaals is” en hij knikte terwijl ik vervolgde: “Daar zullen ze ook wel schaakspellen hebben en dan spelen we daar nog wel eens een mooie partij”. Meteen straalde vanaf zijn gelaat een olijke blik en sprak ad rem “Ach, dan zal er niet zoveel meer aan zijn; want als we daar toch allemaal volmaakt zijn wordt elke partij remise” en nadat we elkaar nog even lachend aankeken vertrok ik weer; voor de zoveelste keer; dat was, zo ongeveer, een jaar geleden.

Maar de Professor knapte op; genoot van de voorjaarszon en we dronken regelmatig een kop koffie; hij cappuccino, ik zwart zonder suiker en een enkele keer haalden ik bitterballen. Net voor kerst genoot hij van een overheerlijke Clairette de Die.  Tradition, een klein beetje zoet; geurend naar de eerste bergen en omdat er toch maar weinig alcohol (7  1/2 %)  in zat nam hij een tweede glas.

Afgelopen dinsdag bezochten wij, Maurice Aue en ik, de professor weer. Na een klop op de deur hoorden we een krachtig “Ja”, maar nadat we de deur open deden zagen we niemand; we liepen door en troffen onze oude vriend aan in de zijkamer, te bed en vermoeid.  ” Hoe gaat het, oude vriend”, vroeg één van ons. “Barslecht” zo klonk het antwoord  “Ik mag niet meer dan drie minuten per dag bezoek ontvangen” ging hij verder. Het ging zo snel, en ik vertelde hem nog dat ik vorige week zijn naam op de muur van Yad Vashem zag staan; even glinsterden zijn ogen; hij keek ons aan, maar toen gingen zijn ogen weer toe.

Eerst de hand van Maurice; daarna zocht mijn hand de zijne; ik aaide over de bovenkant, greep daarna zijn hand met mijn beide handen en kneep er zachtjes in; hij antwoordde en begreep. Verdrietig verlieten we de kamer; voor de laatste keer.

Niet zo lang geleden speelde ik nog een aardige partij met hem; toen.  Ja toen, toen hij, nadat ik goed kwam te staan en hij zich door goed verdedigen toch wist te ontworstelen en die gedenkwaardige woorden sprak: “Het is een wonder dat ik nog leef”

De partij werd remise.

Alsof we even in de hemel waren.

Waar Johan nu het wonder ervaart.

Willem

 

 

 

 

 

 

 

De professor…
...spreekt tot ons..
door
Pas geleden bezocht ik, met een mede-clublid, ons oudste -ere-lid Johan van Hulst.

Onze oudste vriend vond het een genoegen om ons even toe te spreken hetgeen wij met jullie willen delen…

Kan wit mat geven in twee zetten?
Sherlock Holmes
door
Ter nagedachtenis aan Raymond Smullyan die eerder dit jaar overleed

Kan wit mat geven in twee?

 

Wellicht, maar dan zullen we eerst moeten vaststellen of zwart nog mag rokeren.

We kunnen zien dat de pion op g2 moet gekomen zijn van c7 en daarvoor moet deze ten minste vier keer hebben geslagen.  Toch?

Dus komt de pion op g6 van g7 en de pion van h4 van h7 want, indien g6 van h7 en h4 van g7 zou komen, zou er nog eens twee keer geslagen moeten zijn en dat is één keer te veel omdat wit nu eenmaal niet meer dan vijf stukken mist.

Dát betekend dat zwarts laatste zet niet kan zijn h7 x g6. Duidelijk?

We gaan verder.

Wat zou zwarts laatste zet kunnen zijn indien we er van uit gaan dat dit niet met de koning en eveneens niet met de toren op a8 is geweest omdat in dát geval zwart sowieso niet meer kan rokeren.

Daar blijven dan vooralsnog vier mogelijkheden over.

1: Dame van g7 – f8 (wat betekend dat wit de zet ervoor met de toren een zwart stuk zou hebben moeten geslagen en zwart schaak heeft gegeven.  Immers kan de toren alleen van h8 naar g7 zijn gegaan door te slaan en tegelijkertijd schaak te geven waardoor de dame van g7 naar f8 gaat.

2  :  g7 – g6

3:    Dame g7 x f8, dus de dame slaat een wit stuk.

4:    g3-g2

Andere zetten zijn niet mogelijk.

Alvorens deze vier mogelijkheden nader te onderzoeken kijken we naar wat overige zaken.

Eén van de vier witte pionnen, e4, f3, g5 en h6 moet gekomen zijn van d2 en tezamen heeft dit pionnencollectief vier keer geslagen.

Het vijfde (óf misschien het zesde, daarover later) missende stuk is geslagen op c8 en wel de loper vanwege de aanwezigheid van de pionnen b- en d7.

Hieruit volgt dat géén van de reeds missende twee pionnen van a2 en b2 samen nooit meer dan één keer hebben geslagen.

Wit mist deze twee pionnen en nog eens drie stukken.

Vier witte stukken werden door de pion geslagen op weg van c7 naar g2

De pionnen a2 en b2 kunnen niet geslagen zijn door deze zwarte pion want zelfs de pion van b2 moet minstens twee keer geslagen hebben wil deze de d-lijn kunnen bereiken en we “bewezen”zonet dat ze maar maximaal één keer kan hebben geslagen.

Volgt u ’t nog?

Oké.

Daarom moet ten minste één van deze twee pionnen zijn gepromoveerd (anders kan de pion van c6 naar g2 nooit vier keer hebben geslagen).

Onthouden we thans twee zaken:  de pionnen van a2 en b2 hebben samen nooit meer dan één keer stuk geslagen en ten minste één van deze is gepromoveerd.

Met dit in het achterhoofd keren we terug naar de vier mogelijkheden voor zwarts laatste zet.

 

Bekijken we eerst misschien wel de eenvoudigste, mogelijkheid 1. Wit moet dan met de toren eerst een zwart stuk hebben geslagen wat inhoud dat, indien dit stuk daar geslagen was, de pionnen van a2 en b2 niets geslagen kunnen hebben.

Zo ook ons tweede optie:  indien de laatste zet van zwart g7-g6 is, en indien we weten dat de zwarte loper van c8 op c8 geslagen moet zijn, en de pionnen e2, f3, g5 en h6 vier keer hebben geslagen moeten we concluderen dat de pionnen a2 en b2 niets hebben geslagen.

 

Met andere woorden: a2 én b2 zouden niets hebben geslagen, maar wel, om genoeg stukken voor zwart te hebben om te slaan, moet één van deze twee pionnen zijn gepromoveerd en dat kan, in dit geval, alleen op veld a8 wat betekend dat met de toren,  thans op a8, minstens twee zetten is gedaan.

 

In het derde geval:  De dame slaat een stuk op f8.  Dan moeten de twee beide pionnen zijn gepromoveerd om voldoende stukken te hebben die volgens de stelling geslagen zouden zijn. En daarbij komt, dat de pion van c7 naar g3 alles geslagen heeft op de zwarte velden en dus de witveldige loper van wit door een ander stuk of pion elders werd geslagen.

 

In deze twee gevallen heeft alleen de pion b2 op zijn weg naar promotie geslagen (om veld c6 te bereiken) en moet er wederom minstens twee zetten met de toren zijn gedaan om de pion van a2 te laten promoveren.

Ergo: zwart kan niet meer rokeren.  Dus kan wit mat in twee geven.

En dat moet voor de lezers alhier toch een eitje zijn.

De componist hiervan is Raymond Smullyan 1919 – 2017 en dit is één van zijn 50 schaakpuzzels uit The chess mysteries of Sherlock Holmes, 1979, ISBN 0394737571, een boek dat elke zichzelf respecterende schaakverslaafde in zijn schaakboekenkast zou moeten hebben staan.

Willem

HAAST GEBODEN!
Schaken tegen....
door
ANNE...!

Wil je schaken tegen “onze” Nederlandse schaakkampioen Anne Haast?  Welnu: dat kan, GEHEEL GRATIS!

De schaakvereniging Leusden zorgt er voor.

Zaterdag, 30 september 2017, vanaf 13.00 uur (tot ca 18.00 uur) zijn er in het o zo lieftallige dorpje Leusden (nabij Amersfoort) nog enkele plaatsen aan tafel voor enkele Caissaianen(?) ‘) om tegen deze Nederlandse schaakkoningin Anne Haast te spelen.

Ze speelt dan in Antares op het Koningin Maximaplein tegen dertig potentiële slachtoffers.

Voor wie er wil deelnemen kan mij daarover bellen teneinde zeker van een bord vol stukken te zijn.

06 28 347 128

06 501 27 658

Willem.

‘)  Caissaianen? – Caissianen?  Caissiërs? Caissatijnen? Caissianders?

SCHACOLADE
NIEUW!
door
Voor slechts één euro per pakje, vooralsnog alleen in melk verkrijgbaar.

Jawel:  tijdens mijn eindeloze speurtochten naar van alles wat toch iets met schaken te maken zou kunnen hebben, stuitte ik op koekjes; schaakkoekjes met een dikke laag chocolade, melkchocolade en ook nog: gewoon, echt bij de Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam, de HEMA.  Zo te lezen alleen per internet verkrijgbaar.

Meteen vijfentwintig pakjes besteld; in elk pakje zit in ieder geval elk van één stuk.  Heb je pech dat er steeds maar één pionnetje in zit, heb je dus minimaal acht pakjes nodig voor één enkel stel.  Wellicht dat binnen afzienbare tijd de koekjes ook verkrijgbaar zijn in witte chocolade teneinde een compleet schaakkoekjesspel samen te kunnen stellen.  Inmiddels heb ik de onderhavige eenheidsprijzenmaatschappij per e-meel daarom verzocht.  Na het samenstellen van een totaal setje stukken kunnen de overgebleven schacoladekoekjes gewoon, zonder gemoedsbezwaar, worden opgegeten.

Ter informatie: NEE!; ik heb geen aandelen in deze firma.

Ome Willem, aldus.

 

SCHAAKVINYL
Een ontdekking uit 1979...
door
Het verhaal over vierenzestig velden op een ronde schijf

Van alle, van álles!  Het begon ooit met voornamelijk muziek, muziek toevertrouwd aan een grote, ronde schijf en in de volksmond kreeg dit de naam grammofoonplaat mee; eerst met een omloopsnelheid van 80 en 78 toeren, later, door de voortschrijdende techniek teruggebracht tot 45 en 33 toeren per minuut; ach, de ouderen onder ons weten zich dat vast nog wel te herinneren. Platen, vervaardigd van een plastic dat weer de naam vinyl ontving.

 

Maar niet alleen muziek: ook kwamen er platen met cursussen Engels, Duits en Frans op de markt.  En grammofoonplaten waar dichters voorlazen uit eigen werk, platen met voetbalverslagen en toneelvoorstellingen met Snip en Snap, pastoors die platen uitbrachten met sermoenen, dominees met preken. Ach, je kunt het zo gek niet bedenken of er is altijd wel ergens een grammofoonplaatje van.

 

Maar van schaken?  Schaken op vinyl?  Daar had ik nog nooit van gehoord, laat staan gezien… totdat ik bij toeval er inderdaad eentje tegenkwam.  En nog wel met twee toppertjes: Hans en Jan! Een plaat, zo staat op de binnencirkel geschreven, uit 1979. Had ik dát maar geweten… Wie weet hoeveel positieve invloed dat op mijn spel zou hebben gehad. 

Vermoedelijk is deze plaat (hoe groot zal de oplage geweest zijn?) de enige in zijn soort; en zeker voor een waanzinnige schaakverslaafde bij mij helemaal op z’n plek.

Inmiddels ben ik ‘m aardig grijs aan ’t draaien.

Willem

 

chessures
Casual
door
of zijn het, wellicht, naast de bekende les sabots, les chessbots?

Zijn  toch reuze-aardig?

En uiteraard iedereen in 2017 een zeel veelbelovend schaakjaar…..